Wat is een energielabel en hoe lees je de klassen A tot G?

Een energielabel laat in één oogopslag zien hoe energiezuinig een woning of gebouw is. Het label loopt van A++++, de meest energiezuinige klasse, tot G, de minst energiezuinige klasse. Hoe beter het label, hoe minder energie er doorgaans nodig is voor verwarming, warm water en ventilatie. Dat maakt het energielabel een handige eerste indicatie als je een huis koopt, huurt of wilt verduurzamen.

In Nederland wordt het energielabel geregistreerd in EP-online door een gecertificeerde energieadviseur. Sinds 2021 wordt daarbij de NTA 8800-methode gebruikt. In dit artikel lees je wat een energielabel precies is, hoe de klassen A tot G zijn opgebouwd en waar je op moet letten als je een label wilt lezen of vergelijken. Wil je eerst de basis? Bekijk dan ook wat is een energielabel.

Wat is een energielabel precies?

Een energielabel is een officieel label dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label wordt vastgesteld op basis van kenmerken van het gebouw, zoals isolatie, ramen, verwarming, ventilatie en de aanwezigheid van duurzame technieken. Het gaat dus niet alleen om het energieverbruik van de bewoners, maar vooral om de eigenschappen van de woning zelf.

Het energielabel is 10 jaar geldig. Daarna moet het, als het nog nodig is, opnieuw worden vastgesteld. Het label is verplicht bij verkoop en verhuur van een woning. Ook bij veel andere gebouwen speelt het een belangrijke rol. Kantoren moeten sinds 2023 minimaal label C hebben om als kantoor gebruikt te mogen worden, met uitzonderingen voor bepaalde situaties.

Omdat het label door een gecertificeerde energieadviseur wordt opgenomen en geregistreerd, is het meer dan een globale inschatting. De adviseur gebruikt daarvoor de geldende rekenmethode en controleert de relevante bouwkundige en installatietechnische kenmerken.

Hoe lees je de klassen A tot G?

De energielabels lopen van A++++ tot G. De letters geven de energieprestatie van een woning weer: A++++ staat voor zeer energiezuinig, G voor zeer onzuinig. Binnen die reeks zijn de labels als volgt te begrijpen:

• A++++: zeer energiezuinig, vaak met uitgebreide isolatie en duurzame installaties.
• A++ en A+: zeer goed tot goed energiezuinig, met beperkte warmtevraag en efficiënte installaties.
• A: goed energiezuinig, beter dan gemiddeld.
• B: redelijk tot goed energiezuinig.
• C: gemiddeld tot redelijk zuinig.
• D: matig energiezuinig.
• E, F en G: minder tot slecht geïsoleerd of met een hoge energievraag.

Belangrijk om te weten: een label is geen oordeel over comfort of woonkwaliteit op zichzelf. Een woning met label D kan bijvoorbeeld toch prettig wonen zijn, terwijl een woning met label A niet automatisch zonder aandachtspunten is. Het label zegt vooral iets over de energieprestatie.

Waar hangt een energielabel van af?

De klasse op het energielabel hangt af van verschillende onderdelen van de woning. Daarbij kijkt een energieadviseur onder meer naar:

• de kwaliteit van de isolatie van dak, gevel, vloer en glas
• het type verwarmingssysteem
• de manier van warm tapwater bereiden
• de ventilatievoorzieningen
• de aanwezigheid van duurzame opwek, zoals zonnepanelen
• de bouwkundige kenmerken en de grootte van de woning

Hoe beter deze onderdelen op elkaar zijn afgestemd, hoe gunstiger de energieprestatie uitvalt. Een woning met goede isolatie en een efficiënte installatie scoort meestal beter dan een vergelijkbare woning zonder isolatie of met verouderde technieken.

Het is goed om te onthouden dat energielabels onderling alleen echt goed vergelijkbaar zijn als ze volgens dezelfde methode zijn opgesteld. Sinds 2021 gebeurt dat in Nederland met de NTA 8800-methode. Daardoor is het label beter gestandaardiseerd dan vroeger.

Waarom is het energielabel belangrijk bij koop en huur?

Bij de aankoop of huur van een woning geeft het energielabel je snel inzicht in de verwachte energieprestatie. Dat is handig als je meerdere woningen vergelijkt, maar ook als je wilt inschatten of verduurzaming nodig is. Een woning met een ongunstiger label kan een grotere verduurzamingsopgave hebben dan een woning met een gunstiger label.

Daarnaast speelt het energielabel een rol in de wettelijke informatievoorziening. Verkopers en verhuurders moeten het label kunnen tonen. Ontbreekt het label, dan kan dat gevolgen hebben. Lees meer over de verplichting op energielabel verplicht bij verkoop.

Voor kopers en huurders is het verstandig om het label niet los te zien van de rest van de woning. Kijk ook naar onderhoud, het type installaties en mogelijke verbetermaatregelen. Een relatief laag label hoeft niet te betekenen dat de woning ongeschikt is, maar het kan wel wijzen op extra energiekosten of een grotere verduurzamingsbehoefte.

Hoe gebruik je het energielabel bij verduurzaming?

Het energielabel is een nuttig startpunt als je je woning energiezuiniger wilt maken. Het laat zien waar de grootste verbeterpunten waarschijnlijk zitten. Bij een lage score is vaak winst te behalen met isolatie of met het vervangen of verbeteren van installaties. Bij een al gunstig label gaat het vaker om verfijning, bijvoorbeeld verdere reductie van het verbruik of het inzetten van aanvullende duurzame technieken.

Een energielabel vervangt geen maatwerkadvies, maar helpt wel om prioriteiten te stellen. Zo kun je beter bepalen of je eerst moet investeren in dakisolatie, HR++-glas, vloerisolatie, ventilatie of een duurzamer verwarmingssysteem. Laat je goed adviseren en vraag meerdere offertes op als je maatregelen laat uitvoeren, zodat je een keuze kunt maken die past bij jouw woning en budget.

Wil je een energielabel aanvragen of laten opstellen, dan moet dat gebeuren door een gecertificeerde energieadviseur. Meer informatie vind je op energielabel aanvragen. Je kunt de registratie van labels ook terugvinden via EP-online van de RVO.

Veelgemaakte misverstanden over energielabels

Over energielabels bestaan nog vaak misverstanden. Een veelgehoorde gedachte is dat alleen de energierekening bepaalt welk label een woning krijgt. Dat klopt niet: het label gaat vooral over de gebouwkenmerken en installaties. Ook wordt soms gedacht dat een woning met veel zonnepanelen altijd automatisch een topklasse krijgt. In de praktijk telt het totaalplaatje mee, waaronder isolatie en de verwarmingsinstallatie.

Een ander misverstand is dat een label zonder context volledig genoeg is om een woning te beoordelen. In werkelijkheid is het energielabel vooral een goede eerste indicator. Voor een complete beoordeling van comfort, onderhoud en mogelijke verbeteringen kijk je altijd verder dan alleen de letter op het label.

Wil je labels vergelijken of zien hoe woningen in jouw omgeving scoren, dan kan een overzicht op kaart handig zijn. Bekijk daarvoor de kaart of lees meer per regio via energielabel per gemeente.

Veelgestelde vragen

Hoe lang is een energielabel geldig?

Een energielabel is 10 jaar geldig. Daarna moet het, als een geldig label nodig is voor verkoop, verhuur of andere situaties, opnieuw worden vastgesteld.

Welke energielabels zijn er?

De schaal loopt van A++++ tot G. A++++ is het zuinigst en G het minst zuinig. De tussenliggende klassen geven de energieprestatie van de woning steeds iets minder gunstig weer.

Waar vind ik het officiële energielabel van mijn woning?

Het officiële label is geregistreerd in EP-online. Je kunt het daar terugvinden via de registratie van de gecertificeerde energieadviseur of controleren via de systemen van de RVO.