Zonnepanelen en je energielabel: hoeveel beter wordt het?

Zonnepanelen kunnen je woning aantrekkelijker en energiezuiniger maken, maar hoeveel beter je energielabel precies wordt, verschilt per huis. Het energielabel kijkt namelijk niet alleen naar de aanwezigheid van zonnepanelen, maar naar het totale pakket aan maatregelen: isolatie, verwarmingssysteem, ventilatie, glas en het aandeel zelf opgewekte energie. In dit artikel lees je wat zonnepanelen doen voor je energielabel, wanneer het effect groot is en wanneer je juist eerst andere stappen moet zetten.

Wat is de rol van zonnepanelen in het energielabel?

Bij het bepalen van het energielabel wordt gekeken naar het energiegebruik van een woning en naar de maatregelen die het verbruik verlagen of duurzame energie opwekken. Zonnepanelen vallen in die laatste categorie. Ze leveren namelijk elektriciteit op die je zelf kunt gebruiken, waardoor je minder netstroom nodig hebt. Dat is positief voor het energielabel.

Toch zijn zonnepanelen geen wondermiddel. Het label wordt bepaald op basis van de hele woning, volgens de NTA 8800-methode die sinds 2021 wordt gebruikt. Een woning met matige isolatie en een oude verwarmingsinstallatie kan door zonnepanelen wel verbeteren, maar vaak minder sterk dan een vergelijkbare woning die eerst goed geïsoleerd is. Met andere woorden: zonnepanelen helpen, maar ze vervangen geen basismaatregelen zoals dakisolatie, vloerisolatie of HR++-glas.

Hoeveel beter wordt je energielabel door zonnepanelen?

Er is geen vaste sprong die voor elke woning geldt. De verbetering hangt af van factoren zoals de grootte van het dak, het aantal panelen, het huidige verbruik, de isolatiewaarde van de woning en de aanwezige installaties. In sommige gevallen maken zonnepanelen net het verschil tussen twee labelstappen. In andere gevallen verbeteren ze vooral de score binnen dezelfde labelklasse.

Dat komt doordat een energielabel een totaalbeeld geeft. Heb je bijvoorbeeld al een redelijk goed geïsoleerde woning met een efficiënte warmtepomp, dan kunnen zonnepanelen de woning verder richting een gunstiger label duwen. Heb je een oudere woning met veel warmteverlies, dan gaat een groot deel van de winst verloren aan het hoge verbruik. Dan is de labelverbetering door zonnepanelen vaak beperkter.

Belangrijk is ook dat een energielabel loopt van A++++ tot G. Hoe zuiniger en duurzamer je woning is, hoe hoger de labelklasse. Zonnepanelen dragen bij aan dat hogere eindbeeld, maar de uiteindelijke score ontstaat altijd uit meerdere onderdelen samen.

Wanneer hebben zonnepanelen het meeste effect?

Zonnepanelen hebben meestal het meeste effect als je woning al redelijk op orde is. Denk aan een huis met goede isolatie, moderne beglazing en een zuinig verwarmingssysteem. In zo'n situatie weegt de zelf opgewekte stroom zwaarder mee in het totaal, omdat er minder energie nodig is om de woning comfortabel te houden.

Ook de oriëntatie en het beschikbare dakoppervlak spelen mee. Hoe meer panelen je kunt plaatsen en hoe gunstiger het dak ligt, hoe groter de opbrengst. Een adviseur die je energielabel opneemt, kijkt naar de werkelijke situatie van de woning en verwerkt die gegevens in de registratie in EP-online van RVO. Zo ontstaat een officieel label dat tien jaar geldig is.

Heb je plannen om je woning te verkopen of te verhuren, dan is een actueel energielabel verplicht. Je kunt meer lezen over de regels op energielabel verplicht bij verkoop.

Zijn zonnepanelen genoeg om een slecht label te verbeteren?

Vaak niet. Als je woning nu een laag label heeft, komt dat meestal door meerdere oorzaken tegelijk. Denk aan tocht, slechte isolatie, enkel glas of een verouderde cv-installatie. Zonnepanelen compenseren een deel van het elektriciteitsgebruik, maar lossen warmteverlies niet op. Daardoor blijft het label soms achter, ook al wek je zelf stroom op.

Als je doel echt een flinke verbetering is, werkt een combinatie van maatregelen meestal beter. Eerst het energieverlies beperken, daarna duurzame opwek toevoegen. Dat is niet alleen logischer voor het label, maar vaak ook voor het comfort in huis. Je merkt dan sneller verschil in temperatuur, tocht en gebruik van verwarming.

• Begin met isolatie van dak, vloer en gevel als dat nog ontbreekt.
• Vervang enkel glas of oud dubbel glas door beter isolerend glas.
• Kijk daarna naar zonnepanelen als aanvulling op je verduurzaming.
• Laat de woning opnieuw beoordelen als je een actueel label nodig hebt.

Wat betekent dit voor de waarde en verkoopkans van je woning?

Een beter energielabel kan je woning aantrekkelijker maken voor kopers en huurders. Veel mensen letten niet alleen op de maandlasten, maar ook op wooncomfort en toekomstbestendigheid. Zonnepanelen kunnen daarbij helpen, omdat ze laten zien dat je al stappen hebt gezet richting verduurzaming.

Toch is het verstandig om het energielabel niet los te zien van de rest van de woning. Een huis met zonnepanelen maar zonder goede isolatie kan nog steeds een matige beoordeling krijgen. Andersom kan een goed geïsoleerde woning zonder panelen al een prima label hebben. De sterkste combinatie is meestal een woning die zowel weinig energie vraagt als zelf duurzame energie opwekt.

Wil je weten wat een energielabel precies is en hoe de beoordeling werkt? Lees dan verder op wat is een energielabel. Als je het label nog moet regelen, kun je ook kijken naar energielabel aanvragen.

Hoe laat je jouw energielabel opnieuw bepalen?

Heb je zonnepanelen laten plaatsen en wil je weten of je label daardoor is verbeterd? Dan kun je een nieuwe opname laten doen door een gecertificeerde energieadviseur. Die bekijkt de actuele situatie van je woning en registreert het resultaat in EP-online. Omdat een energielabel tien jaar geldig is, is het bij grote aanpassingen aan de woning vaak verstandig om te controleren of een nieuw label gunstiger uitvalt.

Een nieuwe opname is vooral nuttig als je woning intussen meer verduurzamingsmaatregelen heeft gekregen. Denk naast zonnepanelen bijvoorbeeld aan isolatie, nieuwe beglazing of een ander verwarmingssysteem. Hoe completer de verbetering, hoe groter de kans op een duidelijk beter label.

Wil je meer weten over de actuele registratie en controle van labels? Kijk dan ook op de website van EP-online of RVO.

Veelgestelde vragen

Verbeteren zonnepanelen altijd je energielabel?

Ja, zonnepanelen kunnen positief meewegen in de berekening van je energielabel, maar de mate van verbetering verschilt per woning. De totale score hangt ook sterk af van isolatie, glas en verwarming.

Moet ik eerst isoleren of eerst zonnepanelen plaatsen?

In veel gevallen is eerst isoleren verstandiger. Daarmee verlaag je direct het energieverlies. Daarna kunnen zonnepanelen extra winst opleveren voor je energielabel en je energieverbruik.

Hoe weet ik of mijn nieuwe zonnepanelen al zijn meegenomen in mijn label?

Dat zie je pas in een nieuw energielabel dat door een gecertificeerde energieadviseur is opgenomen en geregistreerd in EP-online. Een bestaande labelregistratie verandert niet automatisch na het plaatsen van zonnepanelen.