Isolatie en je energielabel: dak, muur, vloer en glas

Isolatie is een van de belangrijkste factoren voor een goed energielabel. Een woning met goede isolatie verliest minder warmte, heeft minder energie nodig om comfortabel te blijven en scoort daardoor vaak beter op het energielabel. Vooral dak, muren, vloer en glas spelen een grote rol. In dit artikel lees je hoe dat werkt, waar je op moet letten en welke isolatiemaatregelen meestal het meeste effect hebben op het energielabel.

Waarom isolatie zo belangrijk is voor je energielabel

Het energielabel laat zien hoe energiezuinig een woning of gebouw is. Sinds 2021 wordt hiervoor de NTA 8800-methode gebruikt. Daarbij kijkt een gecertificeerde energieadviseur onder meer naar de isolatie van de woning, de installaties en de manier waarop warmte wordt opgewekt en verdeeld. Hoe beter de isolatie, hoe minder warmte er verloren gaat en hoe gunstiger dat meestal uitpakt voor het label.

Isolatie beïnvloedt dus niet alleen je energierekening en wooncomfort, maar ook de officiële beoordeling van je woning. Een beter geïsoleerd huis voelt in de winter warmer en in de zomer vaak koeler aan. Daarnaast is een goede schil van dak, gevel, vloer en ramen belangrijk om de prestaties van verwarming en ventilatie optimaal te benutten.

Wil je eerst precies weten wat een energielabel inhoudt? Lees dan ook wat een energielabel is.

Dakisolatie: warmteverlies via bovenaf beperken

Warmte stijgt op, waardoor het dak vaak een van de grootste bronnen van warmteverlies is. Goede dakisolatie kan daarom een grote invloed hebben op het energieverbruik van een woning. Zeker bij woningen met een kap of zolderruimte is dit een belangrijke maatregel.

Er zijn verschillende manieren om een dak te isoleren, bijvoorbeeld aan de binnenzijde of aan de buitenzijde. Welke oplossing passend is, hangt af van de constructie, de huidige staat van het dak en of de zolder verwarmd wordt. Ook bij een onverwarmde zolder kan dakisolatie interessant zijn, omdat de warmte dan beter in de woonruimte blijft.

Op het energielabel telt dakisolatie zwaar mee, omdat het direct iets zegt over het warmteverlies van de woning. Bij een slecht of niet-geïsoleerd dak kan een verbetering dus merkbaar bijdragen aan een beter label.

Muurisolatie: meer comfort en minder verlies

Naast het dak zijn ook de muren een belangrijk aandachtspunt. Vooral in oudere woningen kan via de gevel veel warmte verloren gaan. Muurisolatie helpt om dat verlies te beperken en zorgt vaak ook voor een gelijkmatiger binnenklimaat.

Afhankelijk van de woning kan er sprake zijn van spouwmuurisolatie, binnenisolatie of buitenisolatie. Spouwmuurisolatie is in veel gevallen een logische maatregel als er een spouw aanwezig is. Bij andere woningen zijn de mogelijkheden afhankelijk van de bouwstijl en de monumentale of technische beperkingen.

Goede muurisolatie werkt niet alleen door in het energielabel, maar ook in het dagelijks gebruik. Minder tocht, minder koude straling en een stabielere temperatuur maken een woning prettiger om in te wonen. Bij de beoordeling van het energielabel is de kwaliteit en aanwezigheid van de gevelopbouw een belangrijk onderdeel.

Vloerisolatie: een warmere begane grond

Vloerisolatie wordt vaak onderschat, maar kan veel verschil maken in comfort. Een koude vloer zorgt er al snel voor dat een ruimte frisser aanvoelt, waardoor je de verwarming hoger zet. Door de vloer of de bodem onder de woning te isoleren, verminder je warmteverlies via de onderzijde van het huis.

Vloerisolatie is vooral interessant bij woningen met een kruipruimte. In dat geval kan isolatie aan de onderzijde van de vloer of tegen de bodem van de kruipruimte worden aangebracht. De juiste aanpak hangt af van de hoogte en vochtigheid van de kruipruimte en van de constructie van de vloer.

Ook voor het energielabel is vloerisolatie relevant. Het laat zien dat de woning beter is voorbereid op efficiënt energiegebruik, zeker wanneer meerdere isolatiemaatregelen worden gecombineerd. Juist die combinatie van maatregelen zorgt vaak voor de grootste sprong in labelwaarde.

Glas en kozijnen: een directe invloed op warmteverlies

Ramen zijn een belangrijk onderdeel van de gebouwschil. Oud enkel glas of verouderd dubbel glas laat relatief veel warmte ontsnappen. Moderne glastypen isoleren beter en helpen om het warmteverlies te beperken. Daardoor blijft de warmte in huis langer behouden en hoeft de verwarming minder hard te werken.

Niet alleen het glas telt mee, maar ook de kwaliteit van de kozijnen en de kierdichting. Als glas en kozijnen niet goed op elkaar aansluiten, gaat alsnog warmte verloren. Bij een verbouwing of vervanging van ramen is het daarom verstandig om het totale raamonderdeel mee te nemen in de beoordeling.

Op het energielabel kan beter glas een duidelijk verschil maken, zeker in combinatie met dak-, muur- of vloerisolatie. Het gaat bij de labelbeoordeling om het geheel van de woning, niet om één losse maatregel.

Welke isolatiemaatregelen hebben samen het meeste effect?

De grootste winst zit meestal in een aanpak waarbij je meerdere onderdelen tegelijk verbetert. Een woning met alleen nieuw glas maar zonder dakisolatie kan nog steeds veel warmte verliezen. Andersom geldt hetzelfde: een goed geïsoleerd dak helpt minder als de rest van de gebouwschil slecht presteert.

Een logische volgorde is vaak:

• eerst kijken naar het dak, omdat daar veel warmteverlies kan optreden;
• vervolgens de muren, zeker als er nog geen spouwmuurisolatie is;
• daarna de vloer of kruipruimte, voor extra comfort;
• tot slot glas en kozijnen, vooral bij verouderd enkel of oud dubbel glas.

Welke maatregel het meeste oplevert, hangt af van je woningtype, bouwjaar en huidige staat van isolatie. Daarom is het slim om eerst te bekijken waar de grootste verliezen zitten. Een energieadviseur kan dat ook meenemen bij de opname voor het energielabel. Wil je meer weten over het label aanvragen? Bekijk dan hoe je een energielabel aanvraagt.

Isolatie en het officiële energielabel

Voor het officiële energielabel maakt een gecertificeerde energieadviseur een opname van de woning en registreert het label in EP-online van RVO. Daarbij worden de isolatiemaatregelen beoordeeld zoals die op dat moment aanwezig zijn. Het label is 10 jaar geldig.

Dat betekent dat nieuwe of verbeterde isolatie direct relevant kan zijn voor een nieuw energielabel. Heb je na de vorige opname extra maatregelen genomen, zoals dakisolatie of nieuw glas, dan kan een herbeoordeling gunstig uitpakken. Het is wel belangrijk dat de aangebrachte maatregelen aantoonbaar en goed zichtbaar zijn voor de opname.

Het energielabel is verplicht bij verkoop en verhuur van woningen. Meer informatie daarover vind je op de pagina over de plicht bij verkoop. De registratie verloopt via EP-online, het landelijke register van RVO: EP-online.

Veelgestelde vragen

Welke isolatie heeft meestal de grootste invloed op mijn energielabel?

Dat verschilt per woning, maar dakisolatie en gevelisolatie hebben vaak een grote invloed omdat daar veel warmteverlies kan optreden. Ook goed glas en vloerisolatie kunnen het label merkbaar verbeteren, zeker in combinatie met andere maatregelen.

Moet ik al mijn isolatie eerst verbeteren voordat ik een nieuw energielabel aanvraag?

Nee, dat hoeft niet. Je kunt ook een label laten opnemen zoals de woning er nu bij staat. Als je daarna extra isolatiemaatregelen neemt, kan een nieuw label later gunstiger uitpakken. Het is wel verstandig om te wachten tot alle werkzaamheden echt zijn afgerond.

Helpt alleen glas vervangen genoeg voor een beter energielabel?

Nieuw glas helpt zeker, maar het effect is meestal groter als ook andere onderdelen van de woning goed geïsoleerd zijn. Het energielabel kijkt naar de totale energetische kwaliteit van de woning, dus één maatregel alleen is vaak niet genoeg voor een grote sprong.