Energielabel van je woning verbeteren: de beste maatregelen

Wil je het energielabel van je woning verbeteren, dan zijn er verschillende maatregelen die direct effect kunnen hebben op het energieverbruik en comfort. Welke aanpak het meest logisch is, hangt af van de huidige staat van je woning, je budget en de volgorde waarin je maatregelen uitvoert. Vaak begint verduurzamen met isolatie, gevolgd door kierdichting, ventilatie en zuinige installaties. Zo werk je niet alleen aan een beter label, maar ook aan een lagere energievraag en een prettiger binnenklimaat.

Het energielabel loopt van A++++ tot G en laat zien hoe energiezuinig een woning is. Sinds 2021 wordt het label vastgesteld met de NTA 8800-methode. Een gecertificeerde energieadviseur registreert het label in EP-online van RVO. Wil je eerst meer weten over hoe het label werkt? Lees dan ook wat is een energielabel.

1. Begin met isolatie van schil en dak

Isolatie is vaak de meest effectieve stap om je energielabel te verbeteren. Wanden, dak, vloer en beglazing bepalen samen hoeveel warmte een woning verliest. Hoe minder warmte je verliest, hoe minder energie je nodig hebt om je huis warm te houden.

Het dak is in veel woningen een logische eerste stap, vooral omdat warmte opstijgt en via het dak relatief veel kan ontsnappen. Daarna zijn gevelisolatie, vloerisolatie en HR++- of triple glas vaak waardevolle verbeteringen. Heb je een oudere woning met enkel glas of matige isolatie, dan kan een combinatie van maatregelen een groot verschil maken voor het label.

Let erop dat isoleren maatwerk is. Niet elke woning is geschikt voor dezelfde oplossing. Bij monumenten, tussenwoningen of appartementen spelen bouwkundige en juridische beperkingen soms een rol. Een energieadviseur kan helpen om te bepalen welke ingrepen technisch en praktisch het meest kansrijk zijn.

2. Pak kierdichting en warmteverlies aan

Naast grote isolatiemaatregelen kun je ook veel winst behalen door kieren en naden aan te pakken. Denk aan aansluitingen rond kozijnen, deuren, dakkapellen en doorvoeren. Zulke kleine openingen lijken onbelangrijk, maar samen kunnen ze zorgen voor onnodig warmteverlies en tocht.

Kierdichting is meestal relatief eenvoudig te combineren met andere maatregelen. Laat wel altijd goed beoordelen hoe je voldoende ventilatie behoudt. Een woning die te kierdicht wordt zonder goede ventilatie kan last krijgen van vochtproblemen en een ongezond binnenklimaat.

3. Zorg voor goede ventilatie

Als je je woning beter isoleert, moet de ventilatie mee verbeteren. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar het is juist belangrijk. Goede ventilatie helpt vocht, CO2 en vervuilde lucht af te voeren. Dat is niet alleen belangrijk voor je gezondheid, maar ook voor het behoud van materialen in huis.

Bij verduurzamen wordt ventilatie soms vergeten, terwijl het een belangrijke schakel is in een comfortabele en energiezuinige woning. Afhankelijk van je woning kun je denken aan natuurlijke ventilatie, mechanische afzuiging of balansventilatie met warmteterugwinning. Welke oplossing past, hangt af van hoe ver je woning al geïsoleerd is en hoeveel ingrepen je wilt doen.

4. Kies voor een zuinige verwarmingsinstallatie

De volgende stap is vaak het efficiënter maken van de verwarming. Een energiezuinige installatie kan helpen om het effect van isolatie beter te benutten. Denk bijvoorbeeld aan een moderne cv-ketel in combinatie met een goed afgesteld afgiftesysteem, of aan een warmtepomp als de woning daar geschikt voor is.

Een warmtepomp werkt het best in een goed geïsoleerde woning met lage temperatuurverwarming. Daarom is de volgorde belangrijk: eerst zo veel mogelijk warmteverlies beperken, daarna pas de installatie optimaliseren. Ook het waterzijdig inregelen van radiatoren en het gebruik van slimme regeling kunnen bijdragen aan een lager energieverbruik.

Voor veel woningen geldt dat een installatievervanging alleen niet genoeg is om het label sterk te verbeteren. De grootste sprongen maak je meestal met een combinatie van isolatie en een passende installatie.

5. Denk aan zonnepanelen en overige maatregelen

Zonnepanelen verlagen je afname van elektriciteit en zijn vaak een logische aanvulling op andere verduurzamingsmaatregelen. Ze verbeteren niet altijd op dezelfde manier als isolatie de energieprestatie van de gebouwschil, maar kunnen wel bijdragen aan een gunstiger totaalbeeld van de woning. De precieze invloed hangt af van de beoordeling volgens de NTA 8800-methode.

Ook kleinere maatregelen kunnen helpen bij comfort en energieverbruik. Denk aan een slimme thermostaat, radiatorfolie, het vervangen van oude verlichting door led en het beperken van sluipverbruik. Deze maatregelen zijn meestal niet genoeg om in je eentje een groot labelverschil te maken, maar ze ondersteunen wel een energiezuinige woning.

• Isolatie van dak, gevel, vloer en glas
• Kierdichting met behoud van voldoende ventilatie
• Verbeterde ventilatie voor een gezond binnenklimaat
• Zuinige verwarmingsinstallatie of warmtepomp
• Zonnepanelen en slimme energiebesparing

Hoe bepaal je de beste volgorde?

De beste volgorde hangt af van de staat van je woning. In veel gevallen is dit een praktische aanpak: eerst inzicht krijgen in de huidige situatie, dan de grootste warmteverliezen aanpakken, vervolgens ventilatie verbeteren en daarna de installatie afstemmen op de nieuwe situatie. Zo voorkom je dat je geld uitgeeft aan een oplossing die later minder goed past.

Heb je nog geen energielabel of wil je weten wat je huidige label is, dan kun je dat laten opvragen of laten registreren via een gecertificeerde energieadviseur. Wil je daar direct mee aan de slag, bekijk dan energielabel aanvragen. Het label is 10 jaar geldig, dus het kan verstandig zijn om het moment van aanvragen te combineren met geplande verduurzamingsmaatregelen.

Voor wie aan- of verkoop overweegt, is het handig om te weten dat een energielabel verplicht is bij verkoop en verhuur. Meer daarover lees je op energielabel verplicht bij verkoop.

Wat levert een verbeterd energielabel op?

Een beter energielabel laat zien dat je woning energiezuiniger is. Dat kan voordelen hebben voor het wooncomfort, de maandelijkse energievraag en de aantrekkelijkheid van de woning. Daarnaast helpt verduurzamen vaak om vochtproblemen, tocht en koude oppervlakken te verminderen. Dat merk je direct in het dagelijks gebruik van je huis.

De exacte labelverbetering verschilt per woning en per maatregel. Een goed geïsoleerd huis met een efficiënte installatie kan snel een paar stappen vooruitgaan, terwijl een woning met meerdere achterstanden vaak een groter pakket nodig heeft. Daarom is een maatwerkadvies of een opname door een gecertificeerde energieadviseur vaak de beste eerste stap.

Veelgestelde vragen

Welke maatregel verbetert mijn energielabel het meest?

In veel woningen leveren isolatiemaatregelen de grootste winst op, vooral dakisolatie, gevelisolatie en hoogwaardig glas. De beste maatregel hangt wel af van de huidige staat van je woning.

Moet ik altijd eerst isoleren voordat ik een warmtepomp neem?

Niet altijd, maar in de meeste gevallen werkt een warmtepomp beter in een goed geïsoleerde woning. Eerst warmteverlies beperken maakt de installatie vaak effectiever en comfortabeler.

Hoe weet ik welk label mijn woning nu heeft?

Je huidige energielabel kun je terugvinden in EP-online van RVO of laten vaststellen door een gecertificeerde energieadviseur. Het label wordt geregistreerd in het officiële register.