De warmtepomp en je energielabel

Een warmtepomp en je energielabel hangen sterk met elkaar samen. Wie wil verduurzamen, kijkt vaak eerst naar de warmtepomp als alternatief voor een cv-ketel. Maar een warmtepomp is niet alleen een slimme keuze voor je energieverbruik, het kan ook invloed hebben op het energielabel van je woning. Hoe groot dat effect is, hangt af van je woning, de isolatie en het systeem dat je kiest.

Wat doet een warmtepomp met je energielabel?

Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte uit de buitenlucht, bodem of ventilatielucht te halen en naar je woning te brengen. Daardoor heb je minder of geen aardgas nodig voor verwarming en warm water. Dat lagere gasverbruik kan positief doorwerken in de berekening van het energielabel.

Een energielabel geeft aan hoe energiezuinig een woning is. De schaal loopt van A++++ tot G. Bij de bepaling van het label kijkt een gecertificeerde energieadviseur naar verschillende kenmerken van de woning, zoals de isolatie, de installaties en de manier waarop de woning wordt verwarmd. Een warmtepomp kan dus bijdragen aan een beter label, maar is nooit het enige onderdeel van de beoordeling.

Wil je eerst meer basisinformatie over het label zelf? Lees dan ook wat een energielabel is.

Wanneer levert een warmtepomp echt labelwinst op?

Een warmtepomp levert vooral voordeel op als je woning goed genoeg is voorbereid. In een slecht geïsoleerd huis moet de installatie harder werken om de temperatuur op peil te houden. Daardoor valt de totale besparing vaak tegen en kan het effect op het energielabel kleiner zijn dan je verwacht.

De grootste labelwinst zie je meestal in woningen waar de basis op orde is:

• de gevel, vloer, het dak en de ramen zijn voldoende geïsoleerd;
• er is sprake van lage temperatuurverwarming of geschikte afgifte, zoals vloerverwarming of grotere radiatoren;
• de warmtepomp is goed afgestemd op het warmteverlies van de woning;
• de installatie wordt juist ingeregeld en onderhouden.

Bij een hybride warmtepomp, die samenwerkt met een cv-ketel, daalt het gasverbruik vaak wel, maar het effect op het energielabel is afhankelijk van de berekeningsmethode en de totale situatie van de woning. Een all-electric warmtepomp kan meer impact hebben, maar vraagt meestal ook om een woning die daar technisch geschikt voor is.

Waarom isolatie zo belangrijk blijft

Een warmtepomp is geen vervanging voor isolatie. Juist de combinatie van isoleren en verduurzamen zorgt meestal voor het beste resultaat. Als warmte snel uit de woning verdwijnt, moet elk verwarmingssysteem meer energie leveren. Dat is ongunstig voor je comfort, je verbruik en vaak ook voor je label.

Daarom is het slim om eerst te kijken naar de volgorde van maatregelen. In veel woningen zijn dakisolatie, spouwmuurisolatie, vloerisolatie en HR++-glas logische stappen voordat je een warmtepomp laat plaatsen. Zo verklein je het warmteverlies en heb je een kleinere, efficiëntere installatie nodig.

Ook voor de waardering in het energielabel is isolatie belangrijk. Het label kijkt namelijk naar het totaalplaatje van de woning. Een woning met een warmtepomp maar zonder goede schil kan lager uitvallen dan een goed geïsoleerde woning met een eenvoudiger installatie.

Hoe wordt het energielabel vastgesteld?

Sinds 2021 wordt in Nederland de NTA 8800-methode gebruikt om het energielabel te bepalen. Een gecertificeerde energieadviseur komt langs, neemt de woning op en registreert het label in EP-online, het landelijke register van RVO. Het label is vervolgens 10 jaar geldig.

Bij de opname kijkt de adviseur onder meer naar de isolatie, beglazing, ventilatie en verwarmingsinstallaties. Een warmtepomp wordt dus meegenomen, maar altijd in samenhang met de rest van de woning. De precieze uitkomst kan daardoor verschillen per huis, zelfs als twee woningen dezelfde soort warmtepomp hebben.

Wil je meer weten over de aanvraag en opname? Bekijk dan energielabel aanvragen.

Warmtepomp kiezen: waar let je op?

Als je een warmtepomp overweegt, is het verstandig om verder te kijken dan alleen het apparaat zelf. De juiste keuze hangt af van het woningtype, je warmwatergebruik, de aanwezige isolatie en het afgiftesysteem in huis. Vraag daarom meerdere offertes op en laat je goed adviseren door een installateur en, waar nodig, een energieadviseur.

Let vooral op de volgende punten:

• de woning is geschikt voor lage temperatuurverwarming;
• de warmtevraag is zo goed mogelijk ingeschat;
• de binnen- en buitenunit passen bij de beschikbare ruimte;
• het systeem is stil genoeg en praktisch in gebruik;
• de combinatie met zonnepanelen of andere maatregelen is meegenomen in het advies.

Houd er rekening mee dat niet iedere verbetering direct zichtbaar is in je energielabel. Soms is de technische winst groter dan de labelstap. Toch kan een warmtepomp ook dan interessant zijn, bijvoorbeeld door lagere CO2-uitstoot, meer comfort en minder gasgebruik.

Wat betekent dit voor verkoop en verhuur?

Bij verkoop en verhuur is een geldig energielabel verplicht. Een beter label kan je woning aantrekkelijker maken voor kopers of huurders, omdat het iets zegt over comfort en verwachte energieprestaties. Een warmtepomp kan daarbij helpen, maar alleen als de woning als geheel energiezuinig genoeg is.

Voor kantoren geldt sinds 2023 bovendien minimaal label C. Dat laat zien dat energieprestaties steeds belangrijker worden in de gebouwde omgeving. Voor woningen is er geen algemene minimale labelplicht zoals voor kantoren, maar verduurzaming blijft wel relevant voor de waarde, het wooncomfort en de toekomstige eisen rond energiegebruik.

Wil je weten hoe het energielabel werkt bij overdracht van een woning? Lees dan ook energielabel verplicht bij verkoop.

Veelgestelde vragen

Verbetert een warmtepomp altijd mijn energielabel?

Nee, niet altijd. Een warmtepomp kan je label verbeteren, maar het effect hangt af van de isolatie, het afgiftesysteem en de totale woning. In een goed geïsoleerd huis is het effect meestal groter dan in een slecht geïsoleerd huis.

Is een warmtepomp genoeg om een goed energielabel te krijgen?

Vaak niet. Het energielabel kijkt naar de hele woning. Zonder goede isolatie en een passende installatie blijft de winst beperkt. De combinatie van maatregelen is meestal het meest effectief.

Hoe lang blijft een energielabel geldig na een nieuwe opname?

Een energielabel is 10 jaar geldig. Als je woning is verduurzaamd, bijvoorbeeld met een warmtepomp en extra isolatie, kan een nieuw label laten zien dat de energieprestatie is verbeterd.